Fjerning av mandlar hos vaksne

Du må dusje og vaske håret, enten på operasjonsdagen eller kvelden før.

Faste

Før operasjonen/undersøkinga må du faste. Dersom du ikkje møter fastande, kan det hende vi må avlyse/utsetje timen.

De siste 6 timane før operasjon/undersøking skal du ikkje ete mat eller drikke mjølk/mjølkeprodukt. De siste 2 timane skal du unngå tyggegummi, drops, snus og røyk. Frem til 2 timer før kan du drikke klare væsker: Vatn, saft, juice utan fruktkjøt, brus, te og kaffi utan mjølk. Du kan pusse tenner og skylje munnen når som helst.

Mat og mjølk/mjølkeprodukt: Stoppast 6 timer før
Klare væsker, tyggegummi, drops, røyk og snus: Stoppast 2 timer før

Dersom du likevel har ete eller drukke utanom de tidene som står her, må personalet få vite det.

Strengare regler kan vere naudsynt for nokon. Det får du i så fall beskjed om. 

Medisinar

Hvis du bruker faste medisinar, skal disse ikkje tas om morgenen operasjonsdagen. Ta medisinane med til sjukehuset saman med ei oppdatert liste over medisinane du bruker. Du får beskjed om kva for nokre faste medisinar du kan ta før operasjonen. Inhalasjonsmedisin kan brukast som vanlig og takast med til sjukehuset.

For å redusere smerter etter operasjonen, vil du få smertestillande medisinar i forkant.

Ver førebudd på at det kan bli noko venting før det er klart til operasjon.

Fjerning av mandlange (tonsillektomi) blir utført i narkose og blir vanlegvis gjort som dagkirurgi. Mandlane blir fjerna gjennom munnen, og ein munnsperre held munnen open under inngrepet.

Operasjonen varer vanlegvis 20-50 minutt.

Etter operasjonen blir du observert på oppvakningsavdelinga. Kirurgen vil informere om operasjonen og forholdsreglar etter operasjonen. Du kan vanlegvis reise heim etter 3 timar. Du må ha følge heim, og kan ikkje køyre bil sjølv. Du kan ikkje vere aleine den første kvelden og natta etter operasjonen, og må derfor ha ein vaksen person over 18 år hos deg.

Tilleggssjukdommar eller andre forhold kan føre til at du må leggast inn på sjukehuset. 

Sjukmelding

Du får sjukmelding/fråværserklæring i 14 dagar (legen fyller ut skjema før du reiser heim).

Smerter

Dei fleste har ein del smerter i halsen etter operasjonen. Ta smertestillande medisin etter tilrådingar frå legen.

Det er ikkje uvanleg å få øyresmerter cirka 2 dagar etter operasjonen. Øyresmertene kjem av hevelse rundt nervane som går frå halsen opp til øyret. Ubehaget kan reduserast ved at du ligg med overkroppen heva.

Det er viktig at du drikk ofte i 7 dagar etter operasjonen. Det kan hindre danning av harde skorper på sårflatene, som kan gi auka smerter.

Reseptar

Du vil få reseptar på smertestillande medisinar (eResept) .

Ved bløding etter operasjonen

Det er ikkje uvanleg med noko slim blanda med blod, den første tida etter operasjonen. Prøv kaldt omslag på halsen/nakken og å suge på ein isbit, ete is eller drikke kaldt vatn. Dersom du blør (meir enn blod i spytt), må du ta direkte kontakt med ambulanse på telefon 113. Dette gjeld både når du er heime og når du overnattar på pasienthotell.

Bløding etter fjerning av mandlar kan vere alvorleg. Ta kontakt ved den minste tvil og ha låg terskel for å ringe 113.

Forholdsreglar for å redusere risiko for bløding etter operasjonen

Dei første 24 timane etter operasjonen bør du ikkje

• køyre bil
• reise med fly
• drikke alkohol
• røyke eller snuse

Trening og aktivitet

Unngå å anstrenge deg fysisk (sport/kroppsøving), tunge løft og seksuell aktivitet i 14 dagar etter operasjonen. Når blodtrykket stig, utvidar blodkara seg og dermed aukar blødingsfaren. Etter 14 dagar kan du starte forsiktig og auke treninga gradvis. Det beste er å begynne med uthaldstrening og deretter varsamt med styrketrening.

Dusj og bad

Unngå varmt vatn (over 37 grader) i dusj og/eller bad i 7 dagar etter operasjonen.

Mat og drikke

Unngå varm mat og drikke, og mat med skarpe kantar (som knekkebrød, brødskorper, nøtter og liknande) i 7 dagar etter operasjonen.

Generell risiko og komplikasjonar

• endra smakssans
• hevelse i drøvelen som kan medføre brekkingsrefleks og svelgevanskar
• lett dårleg ande (dersom du blir plaga med sterk dårleg ande, kan dette vere teikn på infeksjon)
• tannskadar
• hud- og blautvevsskadar

Ta kontakt ved bløding, dersom du har feber som varer meir enn 2 dagar og er 38,5 eller høgare (dette kan vere teikn på infeksjon) eller har problem med å få i deg drikke.